Gids · AREI

Hoe maak je een eendraadschema? Stap voor stap

Bijgewerkt: 16 november 2026Door Erdan.eu · Leestijd 7 minuten

Een eendraadschema is de tekening van je elektrische installatie in één lijn per kring: van de teller en de hoofdschakelaar, langs de differentiëlen en automaten, tot elk stopcontact en lichtpunt. Je hebt het nodig bij de keuring van een huishoudelijke installatie, samen met een situatieschema. Je maakt het in acht stappen: de installatie in kaart brengen, verdelen in kringen, beveiliging en kabel kiezen, differentiëlen plaatsen, nummeren, het titelblok invullen, het situatieschema erbij tekenen en alles nakijken.

Wat staat er op een eendraadschema?

Het schema leest van boven naar beneden, in de richting waarin de stroom loopt. Bij een woning staat er in de praktijk:

  1. De aansluiting en de teller, met de spanning en de aard van de stroom (bijvoorbeeld eenfasig 230 V of driefasig 3 × 400 V + N).
  2. De hoofdschakelaar, met het aantal polen en de stroomsterkte (bijvoorbeeld 2P 40 A).
  3. De differentieelschakelaars, met hun type en kenmerken: gevoeligheid (300 mA, 30 mA) en stroomsterkte.
  4. De automaten of zekeringen per kring, met type en kenmerken (bijvoorbeeld 2P 20 A).
  5. De kabel per kring: type, aantal geleiders, doorsnede en plaatsingswijze (bijvoorbeeld XVB 3G2,5).
  6. De punten op elke kring: stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, verbindings- en aftakdozen, vaste toestellen en bronnen zoals zonnepanelen of een batterij, elk met een nummer.

Wat het eendraadschema van een huishoudelijke installatie ten minste moet bevatten, staat in AREI Boek 1, onderafdeling 3.1.2.2, punt a. De algemene regels voor de schema's (wie ze opstelt, welke gegevens erop moeten, de nummering) staan in onderafdeling 3.1.2.1, punt a. De volledige tekst staat gratis op de website van de FOD Economie.

Eendraadschema in Stroomlijn: verdeelbord met hoofdschakelaar, differentieel en de kringen A tot G
Voorbeeld uit Stroomlijn: links de symbolen, in het midden het verdeelbord met de kringen A tot G, rechts de eigenschappen van het geselecteerde stopcontact.

Eendraadschema maken in 8 stappen

Stap 1. Breng de installatie in kaart

Loop elke ruimte af en noteer wat er hangt of komt: stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, en vaste toestellen zoals kookplaat, oven, wasmachine, droogkast, vaatwasser, boiler, laadpaal of warmtepomp. Bij een bestaande installatie noteer je ook wat er in het verdeelbord zit: lees de opschriften op de hoofdschakelaar, de differentiëlen en elke automaat af. Het bord openmaken of aan draden komen is werk voor een elektricien.

Stap 2. Verdeel alles in kringen

Een kring is alles wat achter één automaat hangt. Groepeer per zone of per functie (stopcontacten keuken, verlichting gelijkvloers) en geef vaste toestellen die het vragen een eigen kring. Elke kring krijgt een hoofdletter: A, B, C.

Stap 3. Kies per kring de beveiliging en de kabel

De automaat moet passen bij de doorsnede van de kabel. Bij 1,5 mm² is dat een automaat van hoogstens 16 A, bij 2,5 mm² hoogstens 20 A. Een kring met stopcontacten krijgt minstens 2,5 mm²; 1,5 mm² mag alleen voor kringen zonder stopcontact, zoals de verlichting. Zet bij elke kring het type kabel, het aantal geleiders, de doorsnede en de plaatsingswijze.

Stap 4. Plaats de differentieelschakelaars

Aan het begin van de installatie komt een differentieel van hoogstens 300 mA. Meteen daarachter komt minstens één differentieel van hoogstens 30 mA, waarop ten minste deze kringen aangesloten worden: de stopcontacten (behalve die voor vaste toestellen), de verlichting, de ruimten met een bad of douche, en de wasmachine, droogkast en vaatwasser. Per differentieel van 30 mA mag je hoogstens 8 eindkringen aansluiten. Teken elke kring onder de differentieel waar ze werkelijk achter zit.

Stap 5. Nummer elk punt

Elk punt krijgt de letter van zijn kring en een volgnummer, te beginnen bij de automaat: A1, A2, A3. Die nummering komt terug op het situatieschema, zodat de keurder elk stopcontact op het plan kan terugvinden in het schema. Een schakelaar krijgt de letter van zijn kring en het nummer van het lichtpunt of toestel dat hij bedient.

Eendraadschema in Stroomlijn op een telefoon met de punten A1, B1 en C1 en de kringen A, B en C
Stroomlijn op een telefoon: de punten A1, B1 en C1 dragen de letter van hun kring.

Stap 6. Vul het titelblok in

Zet op elk blad de naam, de hoedanigheid en (indien van toepassing) het btw-nummer van wie de installatie uitvoerde, en het adres van de installatie. Geef elk schema ook een nummer, een versie en de datum van die versie.

Stap 7. Teken het situatieschema erbij

Het situatieschema is een plattegrond van de woning, meestal één per verdieping, met de plaats van het verdeelbord, de verbindings- en aftakdozen, de stopcontacten, de lichtpunten, de schakelaars, de vaste toestellen en de bronnen. Gebruik dezelfde nummers als in het eendraadschema.

Situatieschema in Stroomlijn: plattegrond met woonkamer, keuken, gang en berging en de symbolen van de punten
Een situatieschema in Stroomlijn, met de symbolen op de plattegrond. Beeld uit de videohandleiding.

Stap 8. Kijk na en druk af

Vergelijk het schema met de werkelijkheid: klopt het aantal punten per kring, de stroomsterkte op elke automaat, de plaats van elke differentieel? Het schema moet tonen wat er hangt, niet wat er gepland was. Druk daarna beide schema's af of bewaar ze als pdf.

Regels om extra na te kijken

De keurder beoordeelt de installatie, en het schema moet die juist weergeven. Deze regels uit AREI Boek 1 kun je op het schema zelf nakijken:

RegelWaar in AREI Boek 1
Hoogstens 8 enkelvoudige of meervoudige stopcontacten per eindkringonderafdeling 5.3.5.2, punt b
Differentieel van hoogstens 300 mA aan het begin; daarachter minstens één van hoogstens 30 mA voor stopcontacten, verlichting, badkamer, wasmachine, droogkast en vaatwasser, met hoogstens 8 eindkringen per differentieelonderafdeling 4.2.4.3, punt b
Eigen kring voor wasmachine, vaatwasser, droogkast, elektrisch fornuis, kookplaat en oven, en voor elk vast toestel van 2600 W of meeronderafdeling 5.2.1.2
Automaat van hoogstens 16 A bij 1,5 mm² en hoogstens 20 A bij 2,5 mm²onderafdeling 4.4.1.4, tabel 4.11

Dit is geen volledige lijst. De tekst van het AREI zelf is de enige die telt; lees de onderafdeling na in de uitgave van de FOD Economie of vraag het je elektricien of keuringsorganisme.

Welke fouten een keuringsverslag als inbreuk vermeldt, in de schema's en in de installatie, staat met het artikel erbij in Fouten bij de AREI-keuring.

Nieuw sinds 1 november 2026

Het koninklijk besluit van 13 augustus 2026 heeft de verplichte verzegeling van de differentieel aan het begin van een huishoudelijke installatie afgeschaft. Is de installatie conform, dan bevestigt het verslag van de gelijkvormigheidscontrole dat de agent-bezoeker het eendraadschema en het situatieschema voor gezien heeft getekend (AREI Boek 1, onderafdeling 6.4.6.4). Bron: Belgisch Staatsblad van 15 september 2026.

Veelgemaakte fouten

  • Het schema toont het plan, niet de werkelijkheid. Na de werken is er een stopcontact bijgekomen of een kring verlegd, en het schema is niet aangepast.
  • De nummering verschilt tussen eendraadschema en situatieschema.
  • Negen of meer stopcontacten op één kring, vaak na een latere uitbreiding.
  • Een vast toestel op een gewone stopcontactkring, bijvoorbeeld de oven of de droogkast.
  • Kabel en automaat passen niet bij elkaar, bijvoorbeeld 1,5 mm² achter een automaat van 20 A.
  • Het titelblok is leeg: geen naam van wie de installatie uitvoerde, geen adres, geen datum.
  • Eigen symbolen die nergens verklaard worden. Gebruik de symbolen van het AREI (hoofdstuk 2.13, tabel 2.23); een ander symbool mag alleen als het duidelijk is en in de legende van het blad staat.

Eendraadschema maken met Stroomlijn

Stroomlijn is een programma waarmee je het eendraadschema en het situatieschema van een Belgische woning tekent. Het werkt op Windows (installer en Microsoft Store), op de Mac (macOS 11 of nieuwer), op Android, en op iPhone en iPad via de App Store; in België komt de App Store-versie binnenkort.

  • Startwizard: je geeft het aantal slaapkamers en badkamers en de toestellen op, en krijgt een verdeelbord met kringen en differentiëlen als vertrekpunt.
  • Automatische nummering: de punten heten A1, A2, B1 en blijven gelijk in het eendraadschema en het situatieschema.
  • Controle terwijl je tekent: een paneel toont fouten en waarschuwingen met het nummer van de onderafdeling, bijvoorbeeld een negende stopcontact op een kring. Klik op de melding en je staat bij de kring; is het antwoord duidelijk, dan zet Oplossen het met één klik recht. Alle controles staan op AREI-controle in Stroomlijn.
  • Plan van de architect: leg de pdf onder het situatieschema, zet hem op schaal met twee punten en trek de muren over.
  • Afdruk: pdf van het eendraadschema, het situatieschema en de materiaallijst.
Let op

De AREI-controle in Stroomlijn is indicatief. Ze kijkt een beperkt aantal regels na, vervangt de keuring door een erkend organisme niet, en evenmin het advies van je elektricien.

De gratis versie heeft alle functies tot 4 kringen, met een DEMO-watermerk op pdf en afdruk. Dat is genoeg om het programma te leren kennen en een klein schema te proberen; een volledige woning heeft meestal meer kringen. Een licentie zonder beperkingen kost € 100 per 6 maanden of € 150 per jaar, zonder btw (vrijstellingsregeling kleine ondernemingen), en werkt op 2 toestellen.

Stroomlijn gratis downloaden Bekijk de videohandleiding (21 minuten)

Veelgestelde vragen

Is een eendraadschema verplicht?

Ja. Voor een nieuwe huishoudelijke installatie, en na een belangrijke wijziging of uitbreiding, vraagt het AREI een eendraadschema en een situatieschema (Boek 1, onderafdeling 3.1.2.1). Is de installatie conform, dan ondertekent en dateert het erkend organisme ze.

Mag ik mijn eendraadschema zelf tekenen?

Volgens het AREI stelt de verantwoordelijke van de uitvoering van het werk de schema's op, en ondertekent die ze samen met het erkend organisme. Met welk programma ze getekend worden, legt het AREI niet vast: op papier of met software, zolang het klopt met de echte installatie. Twijfel je wie in jouw geval verantwoordelijk is, vraag het na bij je elektricien of je keuringsorganisme.

Wat is het verschil tussen een eendraadschema en een situatieschema?

Het eendraadschema toont de elektrische opbouw: het verdeelbord, de beveiligingen, de kringen en de punten. Het situatieschema toont op een plattegrond waar elk punt in de woning zit. Beide gebruiken dezelfde nummering.

Moet de differentieel nog verzegeld worden?

Nee. Sinds 1 november 2026 is de verplichte verzegeling van de differentieel aan het begin van een huishoudelijke installatie afgeschaft door het koninklijk besluit van 13 augustus 2026.

Vervangt de AREI-controle in Stroomlijn de keuring?

Nee. De controle is indicatief en wijst op veelvoorkomende fouten tijdens het tekenen. De keuring door een erkend organisme blijft verplicht.

Kan ik mijn eendraadschema gratis maken?

In Stroomlijn gebruik je alle functies gratis tot 4 kringen, met een DEMO-watermerk op pdf en afdruk. Voor meer kringen en afdrukken zonder watermerk heb je een licentie nodig: € 100 per 6 maanden of € 150 per jaar. Zie wat de gratis versie kan.

Welk programma gebruik ik om een eendraadschema te maken?

Het AREI schrijft geen programma voor: papier, een tekenprogramma of een programma voor schema's mag, als het schema klopt met de installatie en alles bevat wat afdeling 3.1.2 vraagt. Hoe je de soorten oplossingen vergelijkt, staat in Eendraadschema-software kiezen. Teken je schema's voor klanten, lees dan Stroomlijn voor elektriciens.

Bronnen

Deze gids is algemene informatie en geen juridisch of technisch advies. Werk nooit aan een installatie die onder spanning staat; laat werken aan het verdeelbord over aan een elektricien.

Verder lezen